Cặp tiền dollar-yen hiện đang trong trạng thái biến động giá mạnh, phản ứng bốc đồng trước dòng chảy thông tin liên tục. Bối cảnh cơ bản đầy mâu thuẫn khiến các nhà giao dịch USD/JPY khó xác định được hướng đi của giá. Chẳng hạn, kết quả cuộc họp tháng Ba của Bank of Japan đã hỗ trợ cho đồng yen, nhưng tối hậu thư của Donald Trump liên quan đến Iran lại củng cố vị thế của đồng bạc xanh.

Diễn biến này khiến những người tham gia thị trường trở nên bối rối: trước hết, Trump tuyên bố về các "cuộc đàm phán mang tính xây dựng" với Tehran (đồng thời gia hạn thời hạn tối hậu thư), sau đó Iran lại phủ nhận sự tồn tại của chính các cuộc đàm phán đó.

Nói cách khác, chu kỳ tin tức đang thay đổi với tốc độ như kính vạn hoa, khiến hiện tại rất khó nói về một xu hướng bền vững của USD/JPY theo hướng lên hay xuống. Hơn nữa, “ẩn số” này sẽ còn phức tạp hơn vào thứ Ba, khi Nhật Bản công bố dữ liệu quan trọng về tăng trưởng lạm phát.

Trước khi đi tiếp, hãy điểm lại ngắn gọn kết quả cuộc họp tháng 3 của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, được công bố vào thứ Năm tuần trước. Mặc dù ngân hàng trung ương giữ nguyên toàn bộ các thông số chính sách tiền tệ, thị trường lại diễn giải kết quả cuộc họp tháng 3 là tích cực đối với đồng yên.

Thứ nhất, quyết định giữ nguyên hiện trạng không được thông qua một cách nhất trí: Thành viên Ban điều hành Hajime Takata đã bỏ phiếu ủng hộ việc tăng lãi suất ngay lập tức lên 1,0%, với lập luận cần hành động sớm để tránh vòng xoáy “tiền lương – giá cả” mất kiểm soát.

Thứ hai, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản dự báo lạm phát sẽ tăng tốc, mô tả sự suy giảm hiện tại của các chỉ báo lạm phát là một “hiện tượng tạm thời”. Theo ngân hàng trung ương, tác động từ các khoản trợ cấp năng lượng của chính phủ sẽ sớm suy yếu và áp lực giá sẽ gia tăng.

Đây là một nhận xét quan trọng nếu xét đến diễn biến của các chỉ số lạm phát chủ chốt. Theo số liệu mới nhất, lạm phát tổng thể tại Nhật Bản đã giảm xuống mức thấp nhất trong hai năm, cụ thể là 1,5%. Như đã đề cập, điều này liên quan đến các khoản trợ cấp của chính phủ cho điện và gas, cũng như hiệu ứng nền so sánh cao. Chỉ số CPI lõi, loại trừ giá thực phẩm tươi sống, giữ ổn định ở mức 2,0%. Đồng thời, TCPI (Tokyo Consumer Price Index – chỉ số giá tiêu dùng Tokyo), một chỉ báo sớm về lạm phát trên toàn quốc, đã giảm xuống 1,8%, xác nhận xu hướng hạ nhiệt của giá cả.

Với diễn biến khá rõ ràng của các chỉ số lạm phát như vậy, giới giao dịch kỳ vọng những phát biểu mềm mỏng mang tính chờ đợi từ phía ngân hàng trung ương. Tuy nhiên, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản lại tập trung vào các rủi ro lạm phát, khẳng định sẵn sàng “phản ứng nhanh chóng và linh hoạt trước các số liệu lạm phát mới”. Tổng thể, ngân hàng trung ương đã phát tín hiệu khá rõ rằng có thể tăng lãi suất trong những tháng tới nếu áp lực lạm phát vẫn dai dẳng. Ngoài ra, Ngân hàng cũng ghi nhận kết quả tích cực từ các cuộc thương lượng mùa xuân giữa công đoàn và giới chủ (“shunto”), trong đó nhiều doanh nghiệp đã đồng ý tăng lương trên 5% (xu hướng này đã duy trì năm thứ ba liên tiếp). Một lần nữa, đây là một trong những điều kiện cho lạm phát bền vững.

Trong bối cảnh đó, báo cáo về tăng trưởng CPI của Nhật Bản trong tháng Hai có thể kích hoạt biến động mạnh (theo hướng có lợi cho đồng yên) nếu số liệu nằm trong “vùng xanh”. Theo các dự báo sơ bộ, chỉ số giá tiêu dùng tổng thể được kỳ vọng giữ nguyên so với tháng trước ở mức 1,5% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ số lõi, loại trừ giá thực phẩm tươi sống, được dự báo giảm xuống 1,7% từ mức 2,0%. Đây là tín hiệu then chốt, vì chỉ số lạm phát này được ngân hàng trung ương theo dõi đặc biệt sát sao. Nếu CPI lõi giữ ở mức 2,0% hoặc cho thấy xu hướng tăng, điều đó sẽ củng cố lập trường của phe “diều hâu” trong ngân hàng trung ương, nhất là trong bối cảnh các sự kiện tháng 3.

Dù vậy, hôm nay tông giọng của thị trường lại được quyết định bởi địa chính trị. Diễn biến vừa qua không ủng hộ đồng bạc xanh, vì thế giới tài chính đã nhìn thấy “những dấu hiệu đầu tiên của giảm leo thang”. Sau tối hậu thư 48 giờ, Donald Trump thông báo trì hoãn khả năng tấn công vào hạ tầng năng lượng của Iran thêm năm ngày, gọi các tiếp xúc hiện tại với Tehran là “rất hiệu quả”.

Tuy nhiên, theo truyền thông Iran, hoàn toàn không hề có cuộc đàm phán nào giữa Iran và Mỹ, và người đứng đầu Nhà Trắng bị cho là đang “câu giờ”. Về mặt chính thức, Tehran phản hồi khá mềm mỏng nhưng cũng không xác nhận có bất kỳ cuộc đàm phán nào. Iran tuyên bố rằng nước này “không phải là bên khởi xướng xung đột”, do đó mọi sáng kiến khu vực nhằm giảm căng thẳng nên được hướng tới Washington, vì các hành động của Mỹ mới là căn nguyên của cuộc khủng hoảng.

Mặc cho những bình luận có phần giữ khoảng cách từ Tehran, thị trường vẫn phản ứng tích cực với tình hình. Giá dầu lập tức lao dốc 7% (Brent giảm từ 110 USD xuống 96–103 USD), và chỉ số dollar index rơi về vùng 98. Cặp USD/JPY cũng giảm—không chỉ do đồng bạc xanh suy yếu mà còn vì thị trường dầu đi xuống (do Nhật Bản gần như nhập khẩu 100% năng lượng).

Tất cả điều này cho thấy thị trường đã coi tuyên bố của Trump như một bước đi thực sự hướng tới giảm leo thang, đồng thời phớt lờ giọng điệu “diều hâu” từ Iran. Hơn nữa, xuất hiện các tin nội bộ cho rằng Mỹ và Iran đang chuẩn bị gặp nhau tại Islamabad vào cuối tuần này (theo Axios, dẫn lời một quan chức Israel).

Nói cách khác, hiện tại thị trường đang “diễn giá” sự “lạc quan ngoại giao” từ Washington, nhưng rủi ro leo thang trở lại vẫn còn nếu các tin đồn về đàm phán không được xác nhận.

Trong sự bất định như vậy, duy trì vị thế chờ đợi đối với cặp USD/JPY có vẻ là lựa chọn hợp lý—giới giao dịch đang phản ứng quá nhạy với các tín hiệu leo thang/giảm leo thang, trong khi ở bối cảnh hiện nay, cán cân có thể nghiêng theo bất kỳ hướng nào.