Tháng 7 năm 2026 sẽ đi vào lịch sử thị trường tiền tệ như một dấu mốc khi Nhật Bản và Mỹ lần đầu tiên trong 15 năm cùng nhau can thiệp để bảo vệ đồng yên. Trong bối cảnh cuộc họp của Bank of Japan kết thúc bằng một “cục diệc tạm dừng mang tính diều hâu” (hawkish pause), cuộc can thiệp chung đã kéo cặp USD/JPY rời khỏi mức đỉnh cao nhất trong 40 năm. Tuy nhiên, vẫn còn phải chờ xem tác động này có được duy trì lâu dài hay không.

Trong hai ngày 30–31 tháng 7 năm 2026, BoJ đã tổ chức một cuộc họp kéo dài hai ngày và kết thúc với quyết định giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 1,0%. Quyết định này nằm trong dự đoán, nhưng đằng sau sự kiềm chế về mặt hình thức là những tín hiệu quan trọng. Thứ nhất, một thành viên hội đồng đã bỏ phiếu ủng hộ tăng lãi suất ngay lập tức. Thứ hai, BoJ hạ dự báo lạm phát nhưng lại nâng dự báo GDP cho năm tài khóa 2026. Và thứ ba, một thông điệp rõ ràng đã được gửi tới thị trường—lạm phát được mô tả là “đang tiếm cận mức 2%”, điều này được diễn giải là làm tăng khả năng lãi suất có thể được nâng không phải vào tháng 12 mà ngay trong tháng 10.

Cặp USD/JPY đã chạm mức thấp nhất trong 40 năm là 163,99 vào ngày 23 tháng 7 năm 2026. Tuy nhiên, đến ngày 30 tháng 7, tình hình đã thay đổi hoàn toàn. Chỉ trong vài giờ, cặp tiền này rơi từ 162,8 xuống 157,4. Nguyên nhân là do một đợt can thiệp quy mô lớn, được Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama xác nhận vào ngày 31 tháng 7. Tuy nhiên, điểm khác biệt quan trọng so với các đợt can thiệp trước đây là lần này có sự tham gia của phía Mỹ.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã đích thân khởi xướng việc mua vào đồng yen. Các nhà báo đã chú ý đến một dòng tin nhắn trên máy tính bảng của ông trong cuộc họp tại Camp David: "Buy Japanese yen (JPY) $5-10 billion." Sau đó, ông tuyên bố Mỹ sẽ làm "mọi điều cần thiết" để ổn định đồng yen.

Theo ước tính của các nhà phân tích, trong ngày 30 tháng 7, Nhật Bản đã chi khoảng 8,45 nghìn tỷ yen (~53 tỷ USD) để mua vào đồng yen — nhiều khả năng là đợt can thiệp trong một ngày lớn nhất trong lịch sử Nhật Bản. Ngày thứ hai của chiến dịch được tiến hành dưới hình thức phối hợp chung.

Thị trường phản ứng tức thì — USD/JPY giảm xuống 155,23, mức thấp nhất kể từ tháng 5 năm 2026; chứng khoán Nhật Bản được hưởng lợi nhờ đồng yen mạnh lên và giá dầu giảm; các vị thế bán khống đồng yen bị xóa sổ; và phiên giao dịch ngày 30 tháng 7 chứng kiến khối lượng giao dịch bất thường (~27 tỷ USD chỉ trong một ngày) cùng với hàng loạt lệnh cắt lỗ bị kích hoạt.

Mức cần theo dõi trọng yếu là 155. Bank of America gọi đây là điểm bước ngoặt: nếu tỷ giá tích lũy dưới ngưỡng này, tâm lý thị trường có thể chuyển từ "mua vào khi USD/JPY giảm" sang "bán khi giá tăng", qua đó có thể kích hoạt một xu hướng tự củng cố của việc đồng yen mạnh lên.

Vị thế bán ròng đối với đồng yen đã tăng lên trong tuần báo cáo, đạt -12,9 tỷ, trong khi tổng khối lượng các vị thế bán của quỹ phòng hộ tiến sát mức đỉnh từng thấy lần cuối vào năm 2007. Mức giá tính toán hiện đang cao hơn đáng kể so với trung bình dài hạn, nhưng sau đợt can thiệp, nó đã mất phương hướng.

Hiện tại, cặp USD/JPY đang ở gần đường xu hướng 157,50/158,00, và mặc dù đã có cú tăng ấn tượng lên 155,24, tỷ giá vẫn chưa thể củng cố dưới đường này. Chưa rõ liệu nguy cơ can thiệp tiếp theo có còn tồn tại hay không (theo các quy định của IMF), nhưng nếu dữ liệu lạm phát của Mỹ công bố ngày 12/8 cao hơn dự báo, khả năng quay lại mốc 160 là khá lớn.

Để đồng yên tiếp tục mạnh lên, cần có hiệu ứng cộng hưởng với ít nhất hai trong ba yếu tố sau: BoJ tăng lãi suất quyết liệt hơn, xác suất Fed nâng lãi suất giảm xuống, và giá dầu đi xuống. Cho đến nay, điểm yếu của đồng yên vẫn chưa bị thách thức một cách căn bản.